Welkom op de Website over de geschiedenis van het geslacht Haakmeester.

En de mooie oude foto's van de stad Sneek (Zie links Oud Sneek) 

  "Si Deu pro nobis, quis contra nos"  

Armoede in de koloniën

Mijn interesse in deze toch wel unieke familienaam begon na het overlijden van mijn 

vader Cornelis Haakmeester. Hij vertelde graag over de familie. Mijn vaders ouders

kwamen uit de provincie Drenthe. Zelf was hij geboren in Steenwijk maar hij wist dat

de familie uit de omgeving van Vledder en met name Frederiksoord moesten komen. 

Mijn zoektocht naar het verleden begon dus in het mooie plaatsje Frederiksoord. 

Al pratend met de plaatselijke bevolking, werd ik bijna door iedereen verwezen naar

een grote witte villa, mooi gelegen in de bossen van Frederiksoord. Hierin was 

gezeteldde Maatschappij van Weldadigheid

De directeur van de Maatschappij van Weldadigheid, de heer Mensing,  heeft

voor ons gezocht in de archieven en kwam tot mijn grote verbazing met een 

flink stapeltje gezinskaarten terug.  Op deze gezinskaarten stonden verschillende

complete Haakmeester gezinnen tot aan begin 1800. Hier kon ik bij thuiskomst

verder mee aan de slag. De informatie op de gezinskaarten was voor die tijd goed

bij gehouden en ik kreeg hierdoor een vrij duidelijk beeld van het leven in de koloniën

van Frederiksoord. De illusie van een rijke erfgenaam was hier echter snel voorbij;  

de Maatschappij van Weldadigheid was namelijk opgericht (1818-1970) door generaal 

Johannes van den Bosch om de steeds  groeiende armoede in die tijd te bestrijden.

De Maatschappij van Weldadigheid (1818 - 1970)

Na de  Napoleontische tijd omstreeks 1813  was er zelfbestuur in de Nederland

en  kwam  Koning Willem I aan de  macht. Aan het  begin  van de negentiende

eeuw  heerste  er  grote  armoede  in Nederland. Met name in de  grote steden

was dit een ernstig probleem.  De opvang  van  de vele armen en zwervers was

meestal in handen van de kerken.  Hierin kwam verandering  met de komst  van

Johannes van den Bosch, de oprichter van de  Maatschappij  van  Weldadigheid.

Het  bijzondere  van  de  oprichting  is  dat  er  voor  het eerst  personen  uit de

bovenste sociale laag, veelal mensen van adel (zelfs Koningklijk Huis), zich actief

en georganiseerd ontfermden  over  de  laagste  klasse in de  Maatschappij. Er

werden diverse koloniën  opgericht, zo  waren  er  Frederiksoord I,  Willemsoord,

Wilhelminaoord,   (vrije  koloniën)   Ommerschans  in   Overijsel (dwangkolonie)

opleidingsinstituut  te  Wateringen  en  de  vrije  en  onvrije  koloniën in zuidelijk

Nederland (nu België) Merkdplas en Wortel.

Wie kwamen er in aanmerking voor de koloniën? Dit waren vaak mensen uit

alle lagen van de bevolking. Hierin wordtonderscheid gemaakt tussen landlopers,

bedelaars en wezen. Overdag werkten zij op het land of in de fabrieken. Onder

toeziend oog van hoevenaars op de hoeves rondom de gestichten verbouwde

men aardappelen, groenten en bonen, etc. Extra opbrengst van het land was

voor eigen gebruik en het was de bedoelling dat er ook een deel werd

geproduceerd voor de omstreken zodat men geld kon verdienen met hun eigen

producten. Dit streven werd meestal niet gehaald. Het belangrijkste voor de

kolonist was, naast de basisbehoeften eten en slapen, de gezondheidzorg, het

onderwijs en het geloof. Op de verschillende koloniën waren artsen die

toezagen op het welzijn van de kolonisten, en die ook de rol van chirugijn en

apotheker hadden. Behandelingen kwamen vaak neer op toepassing van

aderlatingen en het gebruik van bloedzuigers voor het zuiveren van het bloed van

de kolonisten. Het geloof speelde een belangrijke rol in hun leven, sterker nog

het beinvloede het reilen en zeilen in de gehele Maatschappij van Weldadigheid.

Kolonisten werden vaak ingedeeld naar hun geloof. Alleen gelovigen van

dezelfde religie mochten in één zaal slapen. Het verschil in religie werd zelfs

doorgevoerd in het onderwijs, in het eten (Joden) en zelfs op de begraafplaatsen.